Chuyển trường xảy ra vì nhiều lý do: gia đình chuyển nơi ở, đổi môi trường học, hoặc con không hợp với trường cũ. Dù lý do gì, với đứa trẻ đây là một thay đổi lớn.
Trước khi chuyển
Nói với con sớm và giải thích lý do. Ngay cả khi quyết định đã chốt, việc con hiểu vì sao giúp con chấp nhận dễ hơn nhiều so với chỉ được thông báo.
Cho con tham gia ở mức phù hợp. Nếu có nhiều lựa chọn, hãy hỏi ý kiến con. Nếu không có lựa chọn, hãy trung thực về điều đó.
Đưa con tới thăm trường mới trước ngày đầu tiên. Biết trước lớp học ở đâu, nhà vệ sinh ở đâu, sân chơi thế nào — những thứ nhỏ này giảm lo lắng rất nhiều.
Thừa nhận cảm giác của con. Nếu con buồn vì phải xa bạn, đừng gạt đi bằng câu rồi con sẽ có bạn mới. Nỗi buồn đó là thật và đáng được thừa nhận.
Giữ liên lạc với bạn cũ. Giúp con duy trì vài mối quan hệ quan trọng — điều này giúp con thấy mình không mất tất cả.
Chuẩn bị về học tập
- Tìm hiểu chương trình của trường mới — có lệch gì so với trường cũ không, con có cần bổ sung phần nào không.
- Trao đổi với giáo viên chủ nhiệm mới về đặc điểm của con, những gì con mạnh và những gì con cần hỗ trợ.
- Đừng kỳ vọng kết quả ngay. Học kỳ đầu ở môi trường mới thường sụt, và đó là chuyện bình thường — con đang dùng năng lượng để thích nghi.
Những tháng đầu
Đây là giai đoạn khó nhất. Vài điều nên làm:
- Hỏi con mỗi ngày, nhưng hỏi cụ thể. Câu hôm nay thế nào thường nhận được câu trả lời bình thường. Hỏi con ngồi cạnh ai, giờ ra chơi con làm gì, có ai làm con cười không.
- Tạo cơ hội cho con gặp bạn ngoài giờ. Mời một bạn về nhà, hoặc cho con tham gia một hoạt động ngoại khoá — kết bạn qua hoạt động chung dễ hơn nhiều so với trong lớp.
- Giữ ổn định những thứ khác. Khi trường đã thay đổi, hãy giữ nguyên các thói quen ở nhà — giờ ăn, giờ ngủ, hoạt động cuối tuần.
- Kiên nhẫn. Thời gian thích nghi khác nhau tuỳ đứa trẻ, và vài tháng là bình thường.
Với trẻ ở các độ tuổi khác nhau
Trẻ nhỏ thường thích nghi nhanh hơn, nhưng cần nhiều trấn an hơn trong những ngày đầu.
Trẻ tuổi vị thành niên khó hơn nhiều. Ở tuổi này, nhóm bạn là một phần lớn của bản sắc, và các nhóm ở lớp mới thường đã hình thành. Con có thể mất nhiều tháng để tìm được chỗ của mình.
Với nhóm tuổi này, đừng thúc con hoà nhập nhanh. Hãy để con đi theo nhịp của mình và cho con biết bạn ở đó khi con cần.
Dấu hiệu con đang gặp khó khăn thật
- Con không muốn đi học, kêu ốm vào buổi sáng.
- Con không kể gì về trường, hoặc kể toàn chuyện tiêu cực.
- Con không có bạn nào sau vài tháng.
- Thay đổi rõ rệt về giấc ngủ, ăn uống hoặc tâm trạng.
- Kết quả học tập sụt kéo dài.
- Con nhắc tới việc bị trêu chọc hoặc bị cô lập.
Nếu thấy những dấu hiệu này, hãy liên hệ với giáo viên chủ nhiệm sớm. Giáo viên thường thấy được những gì diễn ra ở lớp mà cha mẹ không thấy.
Nếu tình trạng kéo dài và ảnh hưởng tới tinh thần của con, cân nhắc tìm hỗ trợ từ cán bộ tâm lý học đường hoặc chuyên gia.
Nếu việc chuyển trường là do con không hợp trường cũ
Trong trường hợp này, hãy nói rõ với con rằng việc chuyển không phải vì con có lỗi. Nhiều đứa trẻ tự hiểu việc chuyển trường là do mình kém hoặc mình có vấn đề.
Cách nói đơn giản và thật: trường cũ không phù hợp với con, và tìm chỗ phù hợp là việc bình thường mà người lớn cũng làm.
Một điều đáng nhớ
Khả năng thích nghi với môi trường mới là một kỹ năng, và đứa trẻ nào cũng sẽ cần nó nhiều lần trong đời.
Nếu lần chuyển trường này được đi qua với sự hỗ trợ đủ, con không chỉ vượt qua nó mà còn học được rằng mình xoay xở được — và đó là điều theo con rất lâu.
Câu hỏi thường gặp
Nên chuẩn bị gì cho con trước khi chuyển trường?
Nói sớm và giải thích lý do, cho con tham gia ở mức phù hợp, đưa con tới thăm trường mới trước ngày đầu, và thừa nhận cảm giác buồn của con.
Kết quả học tập sụt sau khi chuyển có đáng lo không?
Học kỳ đầu ở môi trường mới thường sụt và đó là chuyện bình thường, vì con đang dùng năng lượng để thích nghi.
Nên hỏi con thế nào về trường mới?
Hỏi cụ thể thay vì hỏi chung: con ngồi cạnh ai, giờ ra chơi con làm gì, có ai làm con cười không.
Trẻ tuổi vị thành niên chuyển trường có khó hơn không?
Có, vì ở tuổi này nhóm bạn là một phần lớn của bản sắc và các nhóm ở lớp mới thường đã hình thành. Đừng thúc con hoà nhập nhanh.
Dấu hiệu nào cho thấy con đang gặp khó khăn thật?
Không muốn đi học, không có bạn nào sau vài tháng, thay đổi rõ rệt về giấc ngủ và tâm trạng, hoặc nhắc tới việc bị trêu chọc và cô lập.
